الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

217

دقائق العلاج ( فارسي )

فصل تقويت اعضاء رئيسه اين درمان نيز از درمانهاى عام است كه بويژه پس از به كار بردن مسهلها براى پيران و آنها كه در حال نقاهت مىباشند و نيز اشخاص كم‌توان بسيار لازم است زيرا ستون بدن اعضاء رئيسه است و اگر اين اندامها نيروى كافى نداشته باشند هيچيك از شگردهاى پزشكى براى بهبود بيمار سودمند نيست و در همه بيماريها بايد به اين مطلب توجه داشته باشند اين تقويت از جهت گرمى و سردى نيست بلكه از خواص روحانى نهفته در داروها است و در همه بيماريها بايد اين داروها را به كار بگيرند زيرا اگر طبيعت يك بيمار و روح او نيرومند باشند كار يك دارو را نيرو مىبخشند و به آن كمك مىكنند چه تا وقتى كه طبيعت در داروئى كارگر نباشد آن دارو در بدن كارى نمىتواند بكند ، چه بسا كه تقويت براى بيمار بس است و ديگر نيازى به دارو نخواهد داشت و طبيعت خود براى بيرون راندن بيمارى به پا مىخيزد و بيمارى را در هنگام بحران با اسهال يا پيشاب و يا عرق و يا از راههاى ديگر بيرون مىراند و به كار گرفتن داروهاى نيروبخش خود سبب مىشود كه بيمار بحران را بهتر بگذراند و طبيعتش بهتر بر بيمارى چيره شود زيرا بهنگام بيرون راندن دشمن يا بايد او نيروى خود را از دست بدهد و بر او چيره گردند و يا بايد نخست بر نيروى خود بيفزايند و آنگاه بر او پيروز شوند ، اما بهتر است كه از هر دو سو چاره‌انديشى كنند اگرچه چنين مىنمايد كه بايد نخست از نيروى دشمن بكاهند اما من اين‌طور مىبينم كه بنا بحكمت خدائى بايد طبيعت را نيرومند كنند چه طبيعت نيرومند به تنهائى مىتواند از عهده بيمارى برآيد اما چه بهتر كه از يكسو بتقويت طبيعت بيمار بپردازيم و از جهت ديگر بيمارى را تضعيف